Yazılım anlaşmazlıklarının çoğu kötü niyetten değil, farklı beklentilerden doğuyor. Müşteri "bu da dahildir" derken firma "bu konuşulmamıştı" diyor ve iki taraf da kendince haklı.
Bu yazı hukuki görüş değil; sözleşmeyi imzalamadan önce sorulacak soruların listesi. Nihai metni avukatınızla değerlendirin.
1. Kapsam: en kritik ek
Sözleşme metninin kendisi genelde standarttır; asıl değer ekindeki kapsam belgesindedir. "Mobil uygulama geliştirilmesi" gibi tek satırlık tanımlar hiçbir şeyi korumaz.
Kapsam belgesinde bulunması gerekenler:
- Ekran ekran işlev listesi
- Desteklenecek platformlar ve minimum işletim sistemi sürümleri
- Yönetim paneli kapsamı — var mı, hangi yetkiler
- Üçüncü taraf entegrasyonları (ödeme, kargo, muhasebe, SMS)
- Dil ve içerik desteği
- Kapsam dışı olanların açık listesi
Son madde en çok atlanan ve en çok işe yarayan maddedir. Neyin dahil olmadığını yazmak, neyin dahil olduğunu yazmak kadar koruyucu.
2. Fikri mülkiyet: kod kimin?
Beklenen düzenleme: ödeme tamamlandığında tüm hakların müşteriye devri. Metinde şunlar ayrı ayrı geçmeli:
- Kaynak kodun mülkiyeti ve devir anı
- Tasarım dosyalarının mülkiyeti
- Firmanın kendi geliştirdiği hazır bileşenler varsa bunların lisans durumu
- Açık kaynak bileşenlerin listesi ve lisansları
- Firmanın projeyi referans olarak gösterme hakkı
Dördüncü madde ihmal ediliyor ama önemli: bazı açık kaynak lisansları ticari kullanımda yükümlülük doğuruyor. Kullanılan bileşenlerin listesini teslimde isteyin.
3. Ödeme planı
Sağlıklı plan, ödemeyi takvime değil teslim edilebilir çıktılara bağlar:
| Aşama | Tipik oran | Ne karşılığında |
|---|---|---|
| Başlangıç | %25 – %35 | Sözleşme ve kapsam onayı |
| Tasarım onayı | %15 – %25 | Onaylanmış ekran tasarımları |
| İlk çalışan sürüm | %25 – %30 | Test edilebilir yapı |
| Yayın | %15 – %25 | Mağaza/sunucu yayını ve devir |
Oranlar projeye göre değişir; değişmemesi gereken ilke şu: son ödeme, devir tamamlandıktan sonra yapılmalı. Tamamı peşin ödenen projelerde teslim sonrası ilgi hızla azalıyor.
4. Değişiklik talebi prosedürü
Her projede kapsam değişir — bu normaldir. Sorun, değişikliğin nasıl yönetileceğinin yazılmamış olmasıdır.
Sözleşmede şu üçü bulunmalı:
- Değişiklik talebinin yazılı olarak nasıl iletileceği
- Firmanın ne kadar sürede etki analizi (süre ve bedel) döneceği
- Onay verilmeden işin başlamayacağı
Bu prosedür iki tarafı da korur: müşteri sürpriz faturayla karşılaşmaz, firma karşılıksız iş yapmaz.
AppFellas
Fikrinizi konuşalım.
Ücretsiz keşif görüşmesinde projenizi, bütçenizi ve zaman çizelgenizi netleştirelim.
5. Teslim, kabul ve garanti
Kabul kriterleri
"Teslim edildi" ne demek? Sözleşmede kabul kriteri tanımlı olmalı: hangi testler geçilecek, kaç gün içinde itiraz edilebilecek, itiraz edilmezse kabul sayılacak mı.
Garanti
Garanti süresi ve kapsamı net olmalı. Ayrım şu: sözleşmedeki işlevin çalışmaması garanti kapsamındadır; yeni bir istek değildir.
Devir listesi
Teslimde alınacakların listesi sözleşmeye eklensin: kod deposu erişimi, tasarım dosyaları, sunucu ve servis hesapları, mağaza hesapları, teknik doküman, üçüncü taraf anahtarlar.
Uyarı işaretleri
| Sözleşmede görürseniz | Neden sorun |
|---|---|
| "İhtiyaçlar doğrultusunda geliştirilecektir" | Kapsam tanımsız |
| Ödemenin tamamı peşin | Teslim sonrası kaldıraç kalmıyor |
| Mülkiyetin devri belirsiz | Firma değiştiremezsiniz |
| Tek taraflı gecikme cezası | Denge yok |
| Süresiz revizyon vaadi | Gerçekçi değil; uygulamada çatışma çıkarıyor |
Son satır sezgiye aykırı gelebilir: sınırsız revizyon vaadi müşteri lehine görünür ama tanımsız olduğu için ilk anlaşmazlıkta anlamını yitirir. Sayı belirten bir madde daha korunaklıdır.
Gizlilik ve veri
Projede kişisel veri işleniyorsa sözleşmede veri sorumlusu ve veri işleyen rolleri tanımlanmalı, KVKK yükümlülükleri açıkça yazılmalı. Sunucu konumu ve veri saklama süreleri de bu bölümde yer almalı.
Karşılıklı gizlilik maddesi de standarttır: firmanın sizin iş bilginizi, sizin de firmanın yöntemlerini üçüncü taraflarla paylaşmaması.
Devamı için
Sözleşme aşamasına gelmeden önce brief ve firma seçimi adımlarını tamamlamak, sözleşmedeki kapsam belgesini de netleştirir. Bakım anlaşmasının kalemlerini mobil uygulama bakım maliyeti, yayın riskini uygulama mağazası red nedenleri yazılarında ele aldık. Projeniz için teklif isteyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Küçük projelerde de sözleşme gerekir mi?
Evet. Küçük projelerde metin kısalır ama kapsam, ödeme ve mülkiyet yine yazılı olmalı. Anlaşmazlığın maliyeti proje büyüklüğüyle orantılı değil.
Teklif metni sözleşme yerine geçer mi?
Genelde geçmez. Teklif ticari bir öneridir; kapsam, kabul kriteri ve mülkiyet düzenlemesi içermez. Teklif kapsam belgesinin ekine konabilir.
Sözleşmeyi kim hazırlamalı?
Genelde firma taslağı sunar, müşteri kendi avukatıyla gözden geçirir. Taslağın firmadan gelmesi olağandır; incelenmeden imzalanması değildir.
Proje ortasında firma değiştirilebilir mi?
Kod mülkiyeti ve erişimler sizdeyse teknik olarak mümkün. Bu yüzden mülkiyet maddesi, sözleşmenin en pratik koruma alanı.



