Web Sitesi Yaptırırken Sözleşmeye Yazılması Gereken 10 Madde

Web sitesi sözleşmesine en az şu maddeler yazılmalı: alan adı ve hosting kimin adına, kaynak kod ve tasarım dosyaları kimde kalacak, kaç revizyon hakkı var, teslim tarihi ve gecikmenin sonucu, içeriği kim hazırlıyor, SEO altyapısında ne teslim ediliyor, yıllık yenilemeler, KVKK metinleri ve bakım. Bunlar yazılı değilse, en düzgün çalışan ajansla bile proje sonunda tartışma çıkar.

Bu yazı web sitesi projelerine özel bir kontrol listesi. Mobil uygulama ya da daha büyük yazılım projelerinde ek maddeler gerekiyor; onları yazılım projesi sözleşmesinde nelere dikkat edilmeli yazısında ayrıca anlattık. Biz hukuk bürosu değiliz; aşağıdakiler, 2013'ten beri web ve yazılım projelerinde gördüğümüz anlaşmazlıkların nereden çıktığına dair pratik notlar. Sözleşmenizi imzalamadan önce bir avukata okutmanızı öneririz.

1. Alan adı kimin adına kayıtlı olacak?

En sık yaşanan sorun bu. Ajans alan adını kendi hesabından alır, işler bozulunca alan adı da ajansta kalır. Siteyi yeniden yaptırabilirsiniz ama yıllardır kartvizitte, araç giydirmesinde, Google İşletme Profili'nde duran adresi geri almak aylar sürebilir.

Sözleşmeye yazılacak cümle basit: alan adı müşterinin şirketi adına, müşterinin erişebildiği bir kayıt firması hesabında tescil edilir. Ajans teknik işler için ek yetkili olarak eklenebilir, sahip olamaz.

.com.tr alıyorsanız bir not: .tr alan adlarının yönetimi 14 Eylül 2022'de BTK bünyesindeki TRABİS'e geçti ve o tarihten sonra com.tr belge istenmeden "ilk gelen alır" usulüyle de verilmeye başlandı. Yani markanızın com.tr'sini başkası da alabilir; erken ve kendi adınıza almak daha önemli hâle geldi.

2. Hosting ve sunucu hesabı kimde?

Alan adıyla aynı mantık. Hosting ajansın paylaşımlı sunucusunda duruyorsa ajans değiştirdiğinizde siteyi taşımak için ajansın iş birliğine muhtaçsınız. İki kabul edilebilir yol var:

• Hosting sizin adınıza açılır, faturası size gelir, ajans erişim alır. En temiz yol.
• Ajans kendi altyapısında barındırır, ama sözleşmede "talep hâlinde site dosyaları ve veritabanı yedeği X iş günü içinde teslim edilir" maddesi bulunur.

İkinci yolda süreyi yazın. "Talep hâlinde teslim edilir" yazıp süre koymamak, maddeyi işe yaramaz hâle getirir.

3. Kaynak kod ve tasarım dosyaları kime ait?

Ödeme tamamlandığında sitenin kaynak kodu, veritabanı, tasarım dosyaları (Figma, Adobe XD vb.) ve size özel üretilen görseller sizin olmalı. Sözleşmede "fikrî mülkiyet" ya da "kullanım hakkı" başlığına bakın. "Müşteriye süresiz kullanım hakkı verilir" ifadesi sahiplik değildir; kodu başka bir ekibe verip geliştirtme hakkınızı garanti etmez.

Dürüst olmak gerekirse istisnalar var. Hazır bir tema ya da ajansın birçok projede kullandığı kendi yönetim paneli üzerine kurulan sitelerde kodun tamamını devretmek mümkün olmayabilir. Bu bir kusur değil, ama baştan söylenmeli. Sözleşmede hangi parçaların size ait olduğu, hangilerinin lisansla kullanıldığı ayrı ayrı yazılsın.

4. Kapsam: hangi sayfalar, hangi özellikler?

"Kurumsal web sitesi" bir kapsam tanımı değil. Sözleşmenin ekinde sayfa listesi olmalı: anasayfa, hakkımızda, hizmetler (kaç alt sayfa?), iletişim, blog, KVKK sayfaları. Form, harita, WhatsApp butonu, çoklu dil, ürün kataloğu, randevu gibi özellikler de tek tek yazılmalı.

Kapsam dışı iş çıktığında nasıl fiyatlanacağı da yazılı olsun. Saatlik ücret ya da sayfa başı birim fiyat fark etmez; önemli olan proje ortasında pazarlık yapmak zorunda kalmamak. Kapsamı baştan netleştirmek için brief şablonumuzu kullanabilirsiniz.

5. Kaç revizyon hakkı var, revizyon ne sayılır?

Revizyon maddesi yazılmazsa iki uç oluşur: ya ajans ikinci düzeltmede "bu ek iş" der, ya da müşteri tasarımı sekiz kez baştan istetir. İkisi de ilişkiyi bozar.

İyi bir madde üç şeyi söyler: hangi aşamada kaç tur revizyon var (örneğin tasarım aşamasında iki tur, geliştirme sonrası bir tur), bir turun içinde neler toplu iletilmeli ve revizyon ile yeni talep arasındaki fark. Renk, yazı, görsel değişikliği revizyondur. Onaylanmış bir tasarımdan sonra yeni bir sayfa ya da bölüm eklemek yeni taleptir.

6. Teslim tarihi ve gecikme

Tek bir teslim tarihi yerine aşama tarihleri yazmak daha gerçekçi: tasarım onayı, geliştirme tamamlanması, test, yayına alma. Her aşama bir öncekinin onayına bağlı olduğundan, "müşteri onayı X iş günü gecikirse takvim aynı süre kayar" maddesi adil.

Asıl sorulması gereken: gecikme ajanstan kaynaklanırsa ne oluyor? Yalnız müşteriyi bağlayan maddeler (geç içerik verirseniz takvim kayar) varken ajansı bağlayan hiçbir madde yoksa sözleşme tek taraflıdır. Gecikme cezası olmak zorunda değil; ödemenin teslim edilen aşamaya bağlanması da sizi korur.

7. İçeriği kim hazırlıyor?

Projelerin en çok burada uzadığını görüyoruz. Tasarım biter, kod biter, site metin bekler. Sözleşmede şunlar açık olmalı:

• Sayfa metinlerini kim yazıyor? Siz mi veriyorsunuz, ajansın içerik yazarı mı yazıyor?
• Ajans yazıyorsa kaç sayfa ve sayfa başı yaklaşık kaç kelime?
• Ürün/hizmet bilgilerini, fiyatları, ekip fotoğraflarını kim sağlıyor?
• Fotoğraf çekimi dahil mi, yoksa stok görsel mi kullanılacak?
• İçerik geç gelirse takvim nasıl etkileniyor?

İçerik sizden gelecekse ajansın size bir şablon vermesini isteyin: hangi sayfaya ne kadar metin, hangi başlıklar. Boş sayfaya metin yazmak herkes için zor.

8. SEO altyapısında tam olarak ne teslim ediliyor?

"SEO uyumlu" ifadesi tek başına bir şey söylemez. Yeni bir sitede SEO altyapısı denince somut olarak şunlar beklenir: her sayfanın kendi başlık ve açıklama alanı, temiz URL yapısı, XML site haritası, doğru başlık hiyerarşisi, mobil uyum, hız optimizasyonu, Google Search Console ve Google Analytics 4 kurulumu.

Eski bir siteyi yeniliyorsanız bir madde daha şart: eski adreslerin yeni adreslere 301 yönlendirmesi. Bu yapılmazsa eski sitenin Google'da kazandığı sıralamalar yeni sitede sıfırlanabilir. Teklifte yönlendirme haritası yoksa sorun.

Bunu aylık SEO çalışmasıyla karıştırmayın. Site teslimindeki SEO altyapısı tek seferlik iştir; içerik üretimi, bağlantı kazanımı ve sıralama takibi ayrı, süreklidir. Farkını SEO hizmeti sayfamızda anlattık.

9. Yıllık yenileme bedelleri

Site teslim edildiği gün maliyet bitmiyor. Her yıl yenilenen kalemleri sözleşmede ya da teklifte görmek istersiniz, yoksa ikinci yıl sürpriz faturalar gelir.

Toplam maliyeti kurulum ve yıllık giderler olarak ikiye ayırıp görmek için web sitesi fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.

10. KVKK metinleri ve çerezler

Sitede iletişim formu, bülten kaydı ya da çerez kullanan bir analiz aracı varsa kişisel veri işliyorsunuz demektir. Bu durumda aydınlatma metni gerekir; çerezler için de Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yayımladığı Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber zorunlu olmayan çerezler için açık rıza alınmasını öneriyor. Siteye girmiş olmak rıza sayılmıyor.

Sözleşmede ayrılması gereken nokta şu: ajans metinlerin teknik olarak yayınlanmasından ve çerez onay aracının kurulmasından sorumlu olabilir, metinlerin hukuki içeriğinden değil. Aydınlatma metnini sizin veri işleme süreçlerinizi bilen biri, tercihen bir avukat hazırlamalı. Ajansın "hazır KVKK metni koyarız" demesi, metnin sizin işinize uyduğu anlamına gelmez.

Bakım ve garanti: teslimden sonra ne oluyor?

İki kavramı ayırın. Garanti, teslim edilen işte çıkan hataların ücretsiz düzeltilmesidir ve belirli bir süreyle sınırlıdır. Bakım ise sürekli bir hizmettir: güncellemeler, yedekleme, güvenlik takibi, küçük içerik değişiklikleri.

Garanti süresi ve kapsamı yazılı olsun. Bakım ayrı bir paketse aylık kaç saat, hangi işler, ne kadar sürede dönüş yapılacağı belirtilsin. WordPress gibi eklentiye dayalı sitelerde güncelleme yapılmazsa güvenlik açığı çıkma riski artar; bu yüzden bakım almayacaksanız güncellemeleri kimin yapacağını da yazın.

İmzadan önce son kontrol

Teklifi aldığınızda şu listeyi yanınıza koyun. Her satıra "evet, yazıyor" diyemiyorsanız ajansa sorun; cevabı da yazılı alın.

1. Alan adı ve hosting kimin adına?
2. Kaynak kod, tasarım dosyaları ve admin hesabı ne zaman, nasıl teslim ediliyor?
3. Sayfa ve özellik listesi ekte mi?
4. Kaç revizyon turu var, yeni talep nasıl fiyatlanıyor?
5. Aşama tarihleri ve gecikmenin iki taraf için sonucu yazılı mı?
6. İçerik ve görselleri kim sağlıyor?
7. SEO altyapısında neler teslim ediliyor, 301 yönlendirme dahil mi?
8. İkinci yıldan itibaren her yıl neye, kime, ne kadar ödenecek?
9. KVKK ve çerez onayında ajansın sorumluluğu nerede bitiyor?
10. Garanti süresi ne kadar, bakım ayrı mı?

Bu listenin büyük kısmı ajansın dürüstlüğünü değil, sürecin olgunluğunu ölçer. Bu sorulara hazır cevabı olan bir ajans, aynı soruları daha önce başka müşterilerle de konuşmuş demektir. Ajans seçerken sorulacak diğer sorular için yazılım ajansı seçerken sorulacak 12 soru yazımıza bakabilirsiniz.

Biz web tasarım projelerinde alan adını ve hosting'i müşterinin adına açıyor, Search Console ve GA4 kurulu, kaynak dosyalarıyla birlikte teslim ediyoruz. Sözleşme taslağınızı birlikte okumak isterseniz bize yazın.