Marka Adı Seçerken Alan Adını, Sosyal Medyayı ve Tescili Nasıl Kontrol Edersiniz?

Marka adı seçerken önce adın söylenip yazılabildiğini, sonra alan adının ve sosyal medya hesaplarının boş olduğunu, en son da Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) kayıtlarında aynı ya da benzer bir markanın bulunmadığını kontrol edersiniz. Bu üç kontrolü logo, tabela ve web sitesine para harcamadan önce yapmak gerekir; çünkü tescil edilemeyen bir ada yapılan her yatırım, ad değiştiğinde çöpe gider.

İyi bir marka adının ölçütleri neler?

İyi bir ad zevk meselesi gibi görünse de birkaç ölçülebilir özelliği vardır. Aday adlarınızı bu listeyle puanlayın; beğendiğiniz ad üç maddeden kalıyorsa, ne kadar sevseniz de vazgeçmek daha ucuzdur.

• Söylenebilir: ilk kez gören biri adı tereddütsüz okuyabiliyor.
• Yazılabilir: telefonda duyan biri doğru yazıyor. Çift harf, yabancı harf ve okunuşundan farklı yazılan sözcükler bu testi zorlaştırır.
• Kısa: iki üç heceyi geçmiyorsa logoda, alan adında ve tabelada rahat kullanılır.
• Ayırt edici: sektördeki diğer adlara benzemiyor. "Kaliteli Mobilya" gibi adlar akılda kalmaz ve tescilde sorun çıkarır.
• Büyümeye açık: bugün tek ürün satıyorsanız bile adı tek ürüne ya da tek semte kilitlemeyin.
• Yabancı dilde sorunsuz: ihracat ya da yabancı müşteri hedefliyorsanız, adın İngilizce ve hedef pazarın dilinde kötü bir anlamı olmadığını kontrol edin.

Tanımlayıcı adlar neden zayıf kalır?

Ürünün ya da hizmetin kendisini anlatan adlar ("Hızlı Kargo", "Lezzetli Pide") ilk anda mantıklı görünür, ama hem akılda kalmaz hem de korunamaz. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 5. maddesi, ayırt edici niteliği olmayan ve yalnız malın ya da hizmetin cinsini, niteliğini, kalitesini belirten işaretleri mutlak ret nedenleri arasında sayar. Tanımlayıcı bir sözcüğü ayırt edici bir sözcükle birleştirmek ya da tamamen uydurma bir ad seçmek tescil şansını artırır.

Alan adı ve sosyal medya hesabı nasıl kontrol edilir?

Alan adı kontrolü birkaç saniye sürer, ama birkaç noktaya dikkat etmek gerekir.

1. .com ve .com.tr'nin ikisine de bakın. Türkiye'de .tr alan adlarının yönetimi 14 Eylül 2022'de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesindeki TRABİS'e geçti; o tarihten beri .com.tr, .net.tr ve .org.tr alan adları belge istenmeden, ilk başvurana tahsis ediliyor. Yani belgesi olmayan biri de sizin adınızla .com.tr alabilir; ikisini birlikte almak mantıklıdır.
2. Türkçe karakter sorununu düşünün. Adınızda ş, ğ, ı, ö, ü, ç varsa alan adında bu harfler İngilizce karşılıklarıyla yazılacak. "Güneş" adı "gunes" olur; bu yazımın da sorunsuz olduğundan emin olun.
3. Tireli ve rakamlı seçeneklerden kaçının. Telefonda "tire" ya da "rakamla mı yazıyla mı" demek zorunda kalırsınız.
4. Sosyal medya hesap adlarına tek tek bakın. Instagram, LinkedIn, YouTube, TikTok ve X'te aynı kullanıcı adının boş olması idealdir. Hepsinde aynı ad boş değilse, bütün hesaplarda kullanabileceğiniz tek bir ortak sürüm bulun.
5. Google'da arayın. Aynı adla bilinen bir işletme, uygulama ya da ürün varsa, arama sonuçlarında onunla yarışırsınız ve SEO çalışması baştan zorlaşır. Yapay zekâ asistanları da adınızı başka bir şirketle karıştırabilir; bu riski yapay zekâ aramalarında görünmek yazısında anlattık.

Uygun bulduğunuz alan adını ve hesap adlarını karar verdiğiniz gün alın. Alan adının yıllık maliyeti düşüktür; kaybetmenin maliyeti ise yüksektir.

TÜRKPATENT'te benzer marka nasıl araştırılır?

Türk Patent ve Marka Kurumu'nun internet sitesindeki Marka Araştırma aracı, kayıtlı markaları ve başvuruları ad, sahip ve sınıf bilgisine göre aramanızı sağlar. Kurum da kendi sayfasında başvurudan önce marka araştırması yapılmasını öneriyor. Araştırmayı yaparken şunlara dikkat edin:

• Yalnız birebir aynı adı değil, okunuşu ve görünüşü benzeyen yazımları da arayın. "Lumina" arıyorsanız "Lumena" ve "Luminna" gibi sürümlere de bakın.
• Aramayı sizin faaliyet göstereceğiniz sınıflarla sınırlayın. Markalar, Nice sınıflandırmasına göre mal ve hizmet sınıflarında tescil edilir; aynı ad farklı sınıflarda farklı sahiplerde olabilir.
• Sonucun durumuna bakın. Başvurusu reddedilmiş ya da koruma süresi bitmiş bir marka, yürürlükteki bir markadan farklı bir risk taşır.
• Ticaret unvanlarına da bakın. Aynı adla çalışan ama marka tescili olmayan bir şirket, tescilinize itiraz edebilir.

Kurum benzerliği kendisi mi kontrol eder?

Kısmen. Kanuna göre aynı ya da aynı türdeki mal ve hizmetler için önceden tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış bir markayla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler Kurum tarafından reddedilir. Daha uzak benzerlikler ise genellikle ancak önceki marka sahibi itiraz ederse incelenir. Yani başvurunuzun ilk incelemeden geçmesi, ileride itiraz gelmeyeceği anlamına gelmez; asıl araştırmayı sizin yapmanız gerekir.

Marka başvurusu nasıl yapılır ve ne kadar sürer?

1. Sınıfları belirleyin. Hangi mal ve hizmetlerde kullanacağınızı listeleyin ve Nice sınıflarındaki karşılıklarını seçin. Her ek sınıf ücreti artırır, ama ihtiyaç duyduğunuz sınıfı dışarıda bırakmak sonradan daha pahalıya gelir.
2. Başvuruyu yapın. Başvuru, Kurum'un elektronik başvuru sistemi üzerinden e-Devlet girişiyle kendiniz ya da bir marka vekili aracılığıyla yapılabilir. Logolu bir marka başvuracaksanız logonun son hâli hazır olmalı.
3. İnceleme ve yayın. Başvuru şekli ve mutlak ret nedenleri açısından incelenir, uygun bulunursa Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanır.
4. İtiraz süresi. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 18. maddesine göre yayımdan itibaren iki ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir.
5. Tescil. İtiraz yoksa ya da itiraz reddedilirse tescil ücreti ödenir ve marka tescil edilir. Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve 10'ar yıllık dönemlerle yenilenebilir.

2026'da marka başvurusu ne kadar tutuyor?

Ücretler her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan tarifeyle belirleniyor. 2026 tarifesi 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi. Aşağıdaki tutarlar TÜRKPATENT'in kendi sitesindeki "Sık Kullanılan Marka İşlem Ücretleri" tablosundan, 24 Ekim 2026'da alınmıştır.

Örneğin tek sınıfta başvurup itirazsız tescil alan bir işletme, Kurum'a başvuru ve tescil ücreti olarak toplam 9.830 ₺ öder. Tarifeye göre bu tutarlara KDV eklenir. Bir marka vekiliyle çalışırsanız vekilin hizmet bedeli bunun dışındadır. Ücretler yıl içinde değişebileceği için ödeme yapmadan önce Kurum'un sitesindeki güncel tabloya bakın.

Tescilden önce logo yaptırmalı mısınız?

Sıra şöyle olmalı: önce ad, sonra araştırma, sonra logo. Logoyu yaptırdıktan sonra adın tescil edilemeyeceği ortaya çıkarsa, logo da büyük ihtimalle yeniden yapılır. Ad netleştikten sonra logoyu yaptırıp başvuruyu kelime markası ve şekil markası olarak nasıl yapacağınıza karar verebilirsiniz. Logo tasarımında hangi dosyaları ve hakları teslim almanız gerektiğini logo tasarım sayfamızda anlattık; telif devrinin tescil başvurusundan önce elinizde olması önemlidir.

Bütün kontroller tek listede

Marka adı netleştiğinde sıradaki iş genellikle web sitesi ve sosyal medya hesaplarının kurulmasıdır. Yeni bir marka için web tasarım ve sosyal medya yönetimi işlerinde ad, alan adı ve hesap adlarının aynı olması, arama motorunda da bulunmayı kolaylaştırır. Yeni bir ürün fikri üzerinde çalışıyorsanız adı seçmeden önce fikrin kendisini test etmek de işe yarar; bunu uygulama fikri nasıl doğrulanır yazısında anlattık.